Mùi Hồ Dán Và Ký Ức Không Thể Mua Lại
Trên con phố Hàng Than nhộn nhịp, giữa những cửa hàng bán đồ trang trí lấp lánh và đồ chơi nhựa nhập khẩu, vẫn còn một căn nhà nhỏ mà mùi hồ dán và giấy ẩm quyện vào nhau như một chứng nhân lặng lẽ của thời gian. Đó là xưởng của cụ Nguyễn Văn Hoà — người được xem là một trong số ít nghệ nhân cuối cùng còn theo nghề làm mặt nạ giấy bồi truyền thống ở Hà Nội.
Ở tuổi ngoài bảy mươi, đôi tay cụ Hoà vẫn thoăn thoắt miết từng lớp giấy lên khuôn đất sét. Cụ không nghĩ đến nghỉ ngơi, nhưng cụ biết rằng khi mình buông tay, sẽ không còn ai tiếp nối. Ba người con của cụ đều đã chọn con đường khác — một làm kỹ sư, một bán hàng online, một định cư ở nước ngoài. Không ai trong số họ mang theo bí quyết pha hồ bột sắn trắng với nước vôi loãng mà cụ đã học từ cha mình từ thuở lên mười.
"Nghề này không có tương lai nữa," cụ Hoà nói, giọng bình thản đến mức đau lòng. "Bọn trẻ không làm được, không phải vì không có khả năng, mà vì chúng không có thời gian. Một chiếc mặt nạ đẹp cần mười đến mười hai lớp giấy, mỗi lớp phải hong khô hoàn toàn trước khi phết lớp tiếp theo. Mất cả tuần cho một cái mặt nạ — không ai trả tiền cho điều đó nữa."
Thế nhưng, mỗi năm đến dịp Rằm Tháng Tám, những chiếc mặt nạ giấy bồi vẽ hình Tề Thiên Đại Thánh, Trư Bát Giới hay Ông Địa lại được các bà mẹ Hà Nội tìm mua cho con như một phần của ký ức tuổi thơ không thể thay thế. Họ đến xưởng cụ Hoà, chọn những chiếc mặt nạ được vẽ tay tỉ mỉ với nét cọ quen thuộc, và mang về cảm giác của một thứ gì đó thật — giữa thế giới tràn ngập nhựa và máy móc.
